1965’te Şam’da dünyaya gelen Esad, Şam Üniversitesi’nde tıp eğitimi aldı. 1988’de tıp fakültesinden mezun olmasının ardından askerî tabip olarak Suriye ordusunda görev yaptı. Daha sonra İngiltere’ye gitti ve Londra’da oftalmoloji ihtisasını tamamladı. Abisinin 1994’te yaşamını yitirmesinin sonrasında Esad ailesinin en büyük oğlu olarak Suriye’ye döndü.  2000 yılının Haziran ayında babasu Hafız Esed’in hayatını kaybetmesi üzerine yerine cumhurbaşkanı olarak geçti.

Beşşar Esad, iktidarının ilk yılında reform yanlısı bir tutum sergilemeye çalışmış fakat bunda başarılı olamamıştır.

Toplumun birçok kesimi Beşşar Esed döneminde çok fazla bir değişim görememektedir. Nitekim Suriye Müslüman Kardeşler Teşkilatı Genel Sekreteri Ali Sadreddin Beyanuni  Hafız Esed dönemi ile Beşşar Esed dönemi arasında çok da büyük bir farkın olmadığını ifade etmektedir.

Babası Hafız Esad döneminde uygulanan insan hakları ihlalleri Beşar Esad döneminde de gerçekleşmeye devam etmiştir. Olağanüstü Hal kanunları, Müslüman kardeşleri idamla yargılayan 49. sayılı kanun gibi bir çok baskı unsuru içeren kanunlar yürürlükte kalmıştır.

Beşar Esad döneminde her türlü muhalif düşünceye mensup olduğu düşünülen kişiler sorgusuz sualsiz tutuklanmıştır. Ülkede cumhurbaşkanına en ufak bir hakaret dahi ömür boyu hapis ile cezalandırılmaktadır.  Güvenlik güçleri şüpheli gördükleri her kişiyi tutuklamaktadır. Gözaltı süresi belirsizdir ve tutuklu yakınlarına durumla ilgili haber vermek gibi bir zorunluluk yoktur.

Tutuklanan kişiler ayırt etmeksizin en ağır işkenceye tabi tutulmuşlardır. Suriye’de özellikle yönetime muhalif hareketlere mensup kişilerin, tutuklulukları esnasında kendilerinden bir daha haber alınamamaktadır. Sadece Hafız Esad döneminde kaybolan kişi sayısı 20.000’dir.

Hafız Esad döneminde ülkeden kaçan çoğu kişi (bunların sayısı  800.000’dir) Beşar Esad döneminde tekrar ülkelerine dönememişlerdir. Dönen kişiler ise tekrar tutuklanıp Baas zindanlarına gönderilmiştir.

Esad döneminde, medya yasakları ile halkı susturma politikası yürütülmüştür. Televizyon ve gazetelerde herhangi bir muhalif düşünceye yer verilmemiştir. Gazeteci ya da Suriye’de olup bitenler hakkında görüş beyan eden
herkes tutuklanmış, uluslararası basının Suriye’ye girişini engellenmiştir.
(Bu konuda Suriye televizyonunda çalışan bir muhabirin röportajını okumak faydalı olacaktır. Bakınız: Suriye Devrim Günlükleri – Samer Yazbek)

Suriye’de Kürtlere karşı uygulanan baskı politikaları birçok alanda kendini göstermektedir. Özellikle Kürtlerin siyasi faaliyetlerine karşı ciddi baskılar uygulanmaktadır. Bununla beraber Suriye’de yaşayan Kürt nüfus açısından en ciddi sorun “kimlik” sorunudur. Suriye’de yaşayan 2 milyona yakın Kürt nüfusundan 350.000’e yakını Suriye vatandaşı sayılmamakta ve kendilerine verilen kimliklerde de ülkede yabancı gözükmektedirler. Bu statüdeki Kürtlerin seçme-seçilme, mülk edinme, devlet dairelerinde memur veya işçi olarak çalışma, devlet hastanelerinde tedavi görme ve seyahat gibi hakları engellenmektedir. Suriye’de “Ecanib” statüsünde olan Kürtler resmi nikâhla Suriye vatandaşlarıyla evlenemedikleri gibi, dini nikâhla yaptıkları evlilikler sonucu doğan çocuklar “Ecanib” statüsünden bile sayılmamakta ve “Maktumin” (kayıtdışı) statüsünde gözükmektedirler. “ Maktumin” statüsünde olanların ise hiç bir kimlik kartları olmadığı gibi, nüfus kütüklerinde haklarında hiçbir bilgi yoktur. “Maktumin” statüsündeki çocukların okullara kayıt yaptırabilmesi için siyasi şubeden izin almaları gerekmektedir. İzin alma süreci ise çok meşakkatli olduğu için bu statüdeki çocuklar arasında okula gitmeme oranı çok yüksektir. Bu da devletin Kürt nüfusu eğitimsizleştirme politikalarından bir tanesidir. Ülkede Kürtler arasında “Ecanib” ve “Maktumin” statüsünde olanların toplam sayısı 350.000’i aşmaktadır.

Beşar Esad döneminde en büyük hak ihlali Baas rejiminin hapishanelerinde gerçekleşmiştir. Bunlardan bir tanesi Beşar Esad’ın kardeşi Mahir Esad’ın* 2008 yılında Sednaya Hapishanesindeki gerçekleştirdiği katliamdır.  (Sednaya Katliamı haberi için tıklayınız.)

Suriye halkı senelerdir kendi ülkelerinde baskı ve hakarete uğramış ve en sonunda bu baskılara karşı 2011 yılında Baas rejimine karşı ayaklanmalar başlamıştır.

* Mahir Esad, Suriye devlet başkanı Beşşar Esed’in kardeşidir. Cumhuriyet Muhafızları ve Dördüncü Zırhlı Tümen adlı birliklerin komutanıdır. Suriye’de faaliyet gösteren gizli polis ve istihbaratın başındaki isimdir. Suriye’de Beşşar Esed’den sonra otoriteyi elinde bulunduran iki numaralı isim.

PAYLAŞ

CEVAP VER

Please enter your name here
Please enter your comment!